پیشنهاد طرح یک هفته تعطیلی تابستانی از سوی وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی که با حمایت دولت برای سفرهای داخلی همراه خواهد بود. گامی را هبردی در جهت تحریک تقاضای سفر، تقویت گردشگری داخلی و التیام بخشی به افکار عمومی پس از تجربه تلخ جنگ ۱۲ روزه رژیم صهیونیستی علیه ایران محسوب میشود. این طرح نه تنها، میتواند موتور محرکی برای کسب و کارهای حوزه گردشگری باشد، بلکه واجد ابعاد اجتماعی، فرهنگی و روانشناختی قابل توجهی نیز هست
همچنین ،تجربه جهانی نشان میدهد که در دوران پسا کرونا و پسا بحران ها، یکی از ابزارهای موثر برای احیای نشاط اجتماعی و رونق اقتصادی مردمی گردشگری داخلی با حمایت مستقیم دولتها بوده است. در ایران نیز اجرای این طرح با ارائه بستههای مشوق، میتواند مسیر پویایی مجدد این صنعت را هموار سازد. مطالعات نشان میدهد، که با هر ۲۵ نفر گردشگر داخلی یک شغل مستقیم ایجاد میشود و هر گردشگر داخلی حداقل با ۱۶ گروه شغلی در طول سفر خود ارتباط دارد؛ از راهنمایان گردشگری، رانندگان و فعالان اقامتگاهها گرفته، تا تولید کنندگان صنایع دستی، رستورانداران جایگاههای سوخت،خدمات خودرویی، انواع مغازهداران محلی و حتی کشاورزان روستایی را در بر میگیرد.
بنابراین، در شرایطی که گردشگری بین المللی به طور موقت، به دلیل ناامنیهای منطقهای، نوسانات ارزی و محدودیتهای سیاسی با افت مواجه است، تمرکز بر تحریک گردشگری داخلی میتواند ضمن حفظ اشتغال موجود، از تعطیلی بسیاری از بنگاههای کوچک و متوسط تا برگشتن تا به روال عادی جلوگیری کند. طرح تعطیلی یک هفتهای تابستانی، فرصتی مغتنم وطلایی برای خانوادههاست، تا با مدیریت مالی وبهره گیری از حمایت های دولتی، برنامه سفر داخل کشور را برنامهریزی کنند.به طور قطع، با افزایش سفرهای داخلی، علاوه بر منتفع شدن صنایع وفعالیت های مستقیم ،با مدیریت صحیح می توان، زنجیر گسترده ای از صنایع غیر مستقیم را نیز فعال کرد. صنایع بستهبندی، تبلیغات، تولید محتوای گردشگری، فناوریهای نوین گردشگری، سیستمهای رزرواسیون هوشمند، حمل و نقل ریلی، هوایی، صنایع غذایی و حتی بانکها از مزایای این طرح بهره من خواهند شد. همچنین، این تعطیلات میتواند انگیزه سرمایهگذاری بخش خصوصی را در یک برنامه کوتاه مدت، توسعه زیرساختهای گردشگری به ویژه در مناطق کمتر برخوردار و روستاهای هدف گردشگری را افزایش دهد. همچنین، آرامش روانی و تقویت انسجام اجتماعی پس از جنگ روانی دشمن، را میتوان از دیگر اثرات مثبت این طرح محسوب کرد.
جامعه ایرانی، در هفتههای اخیر تحت تاثیر مستقیم جنگ ۱۲ روزه رژیم صهیونیستی، پیامدهای امنیتی، رسانه ای و روانی آن قرار گرفته است. تنشهای حاصل از تهدیدهای نظامی و اخلال در جریان عادی زندگی، آثار منفی بر سلامت روان جامعه بر جای گذاشته است. لذا سفر و حضور در طبیعت، تجربههای فرهنگی- بومی و مشارکت خانوادگی ر برنامههای فراغتی ، میتواند نقش بسزایی در ایجاد نشاط و حال خوب در جامعه داشته باشد.
از نگاه روانشناسی اجتماعی، تعطیلات گروهی با امکان مشارکت خانوادگی موجب بهبود پیوندهای عاطفی ،افزایش احساس خوش بینی، کاهش اضطرابهای مزمن و تقویت همبستگی ملی میشود. برگزاری برنامههای فرهنگی، آیینی، نمایشگاههای محلی و جشنوارههای سنتی در طول این هفته به اقتضا وشرایط هر استان، نیز میتواند به “تقویت هویت ملی و مقاومت فرهنگی” در برابر جنگ نرم دشمنان موثر باشد.
هرچند این طرح با توجه به توضیحات آن کذشت،در ذات خود مثبت است ،اما موفقیت و بهره بردن مطلوب و مناسب از آن وابسته به عواملی چون، برنامهریزی منسجم توسط ستاد مرکزی هماهنگی خدمات سفر کشور و ستاد های اجرایی خدامات سفر استانها و شهرستانها وایجاد هماهنگی بین بخشی، اطلاع رسانی دقیق به مردم همراه با معرفی مقاصد جدید و کمتر شناخته شده و نیز توجه ویژه به تامین سوخت، بهداشت عمومی وسرویس های بهداشتی، امنیت جادهای و مدیریت بحران خاصه در مناطق پرترردد، اسکان اضطراری، نظارت وکنترل بر قیمتها، و… میباشد.
پایان سخن اینکه، طرح یک هفته تعطیلی تابستانی با حمایت مستقیم دولت، با برنامهریزی و نگاه فرابخشی اجرا شود، می تواند یک فرصت ملی در جهت تحریک اقتصاد گردشگری، تقویت هویت فرهنگی و التیام بخشی اجتماعی پس از یک بحران منطقهای باشد. این طرح همچنین، به عنوان نمونهای از “گردشگری مقاومت” قابل معرفی به جامعه جهانی است، که چگونه در بستر سفر، نشاط اجتماعی، انسجام ملی و پایداری اقتصادی را میتوان توأمان ارتقا بخشید.
بنابراین، سیاستگذاران، رسانهها، فعالان گردشگری و مردم، به ویژه دستگاههای عضو ستاد اجرایی خدمات سفر استانها و شهرستانها، هم صدا و همدل در اجرای موثر این طرح اهتمام ورزیده و گامی موثر در راستای توسعه پایدار، تاب آوری اجتماعی و بازسازی امید در جامعه بردارند.
دکتر مهران حسنی کارشناس ارشد گردشگری و عضو انجمن متخصصان گردشگری ایران پژوهشگر و تحلیلگر استهای توسعهای گردشگری
