هفته دولت در تقویم رسمی جمهوری اسلامی ایران، یادآور ایثار و خدمت صادقانه دو چهره ماندگار شهیدان رجایی و باهنر است. این دو بزرگوار با نگاهی مردمی، ساده زیست و در عین حال آینده نگر، فلسفه ای نوین از مدیریت مبتنی بر عدالت توسعه و خدمت بیمنت را بنیان نهادند. از این منظر، هفته دولت فرصتی ارزشمند است، تا نقش دولت در برنامهریزی و ایجاد زیرساختهای کلان درحوزههای گوناگون به ویژه صنعت گردشگری بازخوانی و تحلیل شود.
در نظریههای توسعه، دولت نه تنها کارگزار در اداره کشور بلکه به عنوان “معمار کلان توسعه” نقش آفرینی میکند. حوزه گردشگری که ماهیتی میان بخشی و بین رشتهای دارد، بیش از سایر بخشها نیازمند حضور فعال دولت در عرصه خط مشی گذاری، تنظیم گری و حمایتگری است.
فلسفه دولت در توسعه گردشگری، در سه عرصه اساسی نمود پیدا میکند. عرصه کلان سیاستگذاری و تنظیمگری، با تدوین برنامههای جامع ملی گردشگری، ارائه تسهیلات قانونی، مالیاتی و حمایتی و ایجاد فضای اعتماد برای سرمایهگذاران داخلی و خارجی، عرصه دیگر زیرساختی، با احداث جادهها، فرودگاهها، بنادر، شبکههای انرژی و خدمات عمومی، زمینه ساز حضور گردشگر و سرمایهگذاری بخش خصوصی میشود. و عرصه اجتماعی و فرهنگی که به عنوان حامی میراث فرهنگی و هویت ملی، پیوند گردشگری با فرهنگ، محیط زیست و جامعه محلی را مدیریت کرده و به پایداری آن یاری میرساند.
لذا در این چهارچوب، دولت با تاکید ویژه بر توسعه زیرساختهای گردشگری و تقویت اقتصاد گردشگری ، به عنوان یکی از پیشرانهای توسعه پایدار گامهای مهمی برداشته است، که در اینجا یکی از شاخصترین پروژههای استان مازندران، که نمادی از الگوی توسعهای دولت در تعامل با بخش خصوصی و حمایتهای هوشمندانه دولت در کنار سرمایهگذاری جسورانه بخش خصوصی می باشد، که قادر است دستاوردها و اثرگذاری ها در تراز محلی، ملی، بینالمللی را رقم بزند، به عنوان نمونهای ارائه خواهد شد.
هتل ۵ ستاره آراز نوشهر ،مگا پروژه ملی با دستاوردهای چند لایه میباشد. افتتاح هتل مذکور که در سال جاری با حضور معاون اول رئیس جمهور و وزیر میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی صورت گرفت، بکی از نمونههای موفق مدل مشارکت دولت – بخش خصوصی در صنعت گردشگری ایران است. که میتوان این پروژه و سایر پروژه ها درحوزه گردشگری را در چند محور تحلیل و بررسی کرد .
از بعد دستاوردهای اقتصادی، میتوان به افزایش ظرفیت اقامتی استان، ایجاد صدها شغل مستقیم و هزاران شغل غیرمستقیم د حوزههای وابسته همچون رستوران داری، حمل و نقل، صنایع دستی و خدمات عمومی و افزایش گردش سرمایه در سطح منطقهای مورد توجه قرار داد.
از نظر دستاوردهای اجتماعی و فرهنگی نیز، به ارتقای کیفیت خدمات گردشگری و تغییر رویکرد جامعه محلی به سمت فعالیتهای نوین اقتصادی و تقویت نقش مازندران به عنوان میزبان شایسته گردشگران داخلی و خارجی، و همچنین ایجاد فرصت برای معرفی فرهنگ آداب و رسوم بومی مازندران در بستری مدرن و بینالمللی پرداخت.
از دستاوردهای زیست محیطی و شهری آن طراحی و ساخت هتل با رعایت اصول مهندسی مدرن و استانداردهای زیست محیطی و الگویی برای توسعه پایدار در سواحل خزر و بازآرایی بخشی از ساحل و تقویت کارکرد نوشهر به عنوان بندری گردشگر پذیر در شمال کشور و همچنین از جنبه ملی و راهبردی به ارتقای برند گردشگری ایران در سطح منطقهای و بینالمللی، و تقویت جایگاه وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با عنوان نهاد سیاستگذار در تحقق پروژههای بزرگ مقیاس، و در نهایت اینکه، این واحد گردشگری و تاسیسات مشابه گردشگری به عنوان نماد اعتماد سرمایهگذاری خصوصی به حمایت دولت اشاره نمود.
سخن پایانی اینکه، به بهرهبرداری رسیدن تاسیسات گردشگری با کارکردهای خدمات رسانی مختلف در حوزه صنعت گردشگری، را نباید صرفاً نگاه پروژهای به آنها داشت، بلکه نماد یک تحول راهبردی در رویکرد دولت به توسعه گردشگری بوده، و نشان از اینکه با هدایت و حمایت دولت،و اتکای به سرمایهگذاری بخش خصوصی، میتوان به دست آوردهایی رسید که همزمان جنبههای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیست محیطی توسعه پایدار را پوشش دهد.
در هفته دولت، مرور چنین دستاوردهایی، که با توجه به نوع واحد گردشگری و میزان و حجم سرمایهگذاری متفاوت خواهند بود، بیانگر آن است که دولت با تکیه بر فلسفه عدالت، پیشرفت و مشارکت مردمی، قادر است مسیر آینده گردشگری ایران را به سمت رشد شتابان و جایگاه مطلوب در نقشه جهانی با همراهی و همکاری بخش خصوصی هدایت کند.
دکتر مهران حسنی کارشناس ارشد گردشگری پژوهشگر و تحلیلگر سیاستهای توسعه گردشگری
